Nederlandse verzekeraars blijven beleggen in wapenhandel

ABN Amro, ING, Rabo en AEGON gaan er prat op niet meer te investeren in controversieel wapentuig, maar indirect beleggen de vier Nederlandse ‘financials’ nog volop in clustermunitie. Dat blijkt uit een rapport van IKV Pax Christi dat vorige week is gepresenteerd. Uit onderzoek van de vredesbeweging blijkt dat de Nederlandse financiële instellingen ABN Amro, ING, Rabobank en AEGON voor bijna 125 miljoen euro hebben geïnvesteerd in fabrikanten van clustermunitie sinds 31 december 2011.

In 2008 is het internationale verdrag tegen clustermunitie door 111 landen ondertekend, waaronder Nederland, en inmiddels door 71 landen geratificeerd. Het verdrag voorziet in een algeheel verbod van het gebruik, productie, opslag en het vervoer van clustermunitie. Tegelijkertijd wordt investeren in de productie van clustermunitie niet letterlijk verboden in het verdrag. Toch rust ook hier in steeds meer landen een stigma op. In België, Ierland, Italië, Luxemburg, en Nieuw-Zeeland zijn dergelijke beleggingen inmiddels bij wet verboden. Naast Nederland heeft ook Zwitserland wetgeving in de maak.

Clusterbommen vormen misschien wel de meest duidelijke metafoor van een vuile oorlog. Clusterbommen verspreiden talrijke delen van munitie over een groot gebied waardoor de kans op burgerslachtoffers flink toeneemt. Bovendien heeft clustermunitie de eigenschap om niet altijd tot ontploffing te komen. Met als mogelijk gevolg dat er jaren nadien nog slachtoffers kunnen vallen.

Verder is clustermunitie niet per definitie een direct dodelijk wapen maar veroorzaakt het in veel gevallen ernstige verminkingen. Vanuit Nederland is een deel van de op clustermunitie gerichte beleggingen, zoals die van ABN Amro, inmiddels gestopt. Maar indirect wordt er nog volop geïnvesteerd in producenten van clustermunitie, zo staat er in het onderzoeksverslag te lezen van IKV Pax Christi. En dat terwijl ABN Amro, ING, Rabobank en Aegon wars zijn van deze uiterst controversiële beleggingen, zo staat er in het rapport. “De vier Nederlandse financiële instellingen hebben alle vier een beleid dat investeringen in producenten van clustermunitie volledig uitsluit of sterk beperkt. Alle vier de instellingen sluiten leningen en beleggingen voor eigen rekening uit. Bij ABN Amro, ING en Rabobank geldt dit beleid ook voor beleggingsfondsen die de financiële instelling beheert”.

Maar uit onderzoek van IKV blijkt dat de praktijk toch even anders is dan het beleid van het financiële kwartet uit ons land. Aegon, ABN Amro, ING en Rabobank laten beleggingen in clustermunitie namelijk beheren door buitenlandse dochtermaatschappijen. Niet voor niets is dit een uitzondering op de regel van het investeringsbeleid, zo hebben de vier ‘financials’ desgevraagd aan IKV Pax Christi laten weten.

Daarmee komt de vredesbeweging tot de volgende conclusie: “Desondanks zijn de beleggingen niet in tegenspraak met het beleid van de vier financiële instellingen. Het beleid van AEGON geldt niet voor vermogensbeheer van derden, waardoor AEGON nog veel beleggingsposities in clustermunitie van producenten beheert. Hoewel het beleid van ING en Rabobank wel voor vermogensbeheer geldt, kent het beleid van deze twee financiële instellingen een aantal uitzonderingen (voor mandaten, voor fondsen met fudiciary boards en voor indexfondsen) waardoor in de praktijk toch nog een flink aantal beleggingen in clustermunitie door deze twee instellingen worden beheerd”.

Minister De Jager van Financiën heeft in maart 2012 maatregelen aangekondigd om investeringen in producenten van clustermunitie door Nederlandse financiële instellingen tegen te gaan. Vier jaar geleden ondertekende ons land het internationale verdrag tegen clustermunitie. Hieraan vooraf ging een storm van kritiek in de media over forse Nederlandse investeringen in producenten van clustermunitie. Blikvanger in 2009 was een tv-documentaire van het onderzoeksjournalistieke VARA-programma Zembla over beleggingen van Nederlandse pensioenfondsen in clusterbommen en landmijnen.

Sindsdien kijken Nederlandse financiële instellingen wel beter uit. Zo hebben ze onder maatschappelijke druk een beleid ontwikkeld om investeringen in clustermunitie uit te sluiten.

Daarnaast is het tij ook gekeerd op het niveau van landen. Onder de 111 landen die het internationale verdrag tegen clustermunitie ondertekend hebben, is namelijk de overtuiging gegroeid dat ook investeringen in producenten in het buitenland als onderdeel van assistentie in de productie van clustermunitie gezien moet worden. En daarmee zouden deze beleggingen ook verboden moeten worden in lijn met het verdrag, zo stelt IKV Pax Christi.

Wereldwijd investeren 137 financiële instellingen in totaal 43 miljard dollar in producenten van clustermunitie. De grootste investeerders in producenten van clustermunitie zijn van Amerikaans kaliber: Citigroup, JP Morgan Chase, Goldman Sachs, Bank of America, State Street, Capital Group, Morgan Stanley en BlackRock.

Grote financiële investeerders uit andere landen zijn: China Merchants Bank (China), Sberbank (Rusland), Temasek (Singapore), Mitsubishi UFJ Financial Group (Japan) en Sun Life Financial (Canada).

Bron: Follow The Money

Update juni 2015

Zembla:Nederlandse verzekeraars en pensioenfondsen steken nog altijd geld in bedrijven die betrokken zijn bij wapenproductie. Acht van de tien grootste verzekeraars en vijf grote pensioenfondsen investeren miljarden in wapenhandel, blijkt uit onderzoek van de Eerlijke Verzekeringswijzer.

Trefwoorden: