AMSTERDAM-LIENDEN, Het KNP:
In een artikel in de NRC van zaterdag 16 november pleitte de gerenommeerde Franse buitenland-expert François Heisbourg voor het afschaffen van de euro. Net als Frits Bolkestein vind hij het ‘onzin’ om door te gaan met de euro als de volken van Europa geen federale unie willen. Want dat is volgens Heisbourg de enige mogelijkheid om de eenheidsmunt ‘te redden’. Heisbourg: “Ik offer graag de euro op, als daarmee de EU gered kan worden.” Op 16 november, in de laatste zaterdagbijlage, besteedde ‘de dagelijkse standaard’ al een artikel aan deze man, naar aanleiding van diens laatste boek ‘La Fin du Rêve Européen’.

Heisbourg is ook niet de eerste de beste. Hij is een van de meest gerenommeerde defensie- en buitenlandexperts van Frankrijk, die door de Franse politieke elite veelvuldig geraadpleegd wordt. Zijn vader was een diplomaat in Luxemburg, zelf is hij in 1949 geboren in Londen. Heisbourg is tegenwoordig voorzitter van het gerenommeerde IISS (International Institute for Strategic Studies) en is tevens verbonden aan de bekende denktank Transatlantic Academy, die zich bezighoudt met strategische vraagstukken tussen VS en Europa.
Als zelfs zo iemand stelt dat de EU in een rustig herfstweekend de euro maar moet afschaffen, dan is dat geen losse flodder, maar een uitermate serieuze zaak, zeker ook omdat hij aanvankelijk een groot voorstander van de Europese federale gedachte was.

In genoemd boek pleit Heisbourg er echter voor dat Duitsland en Frankrijk het initiatief moeten nemen om de euro op te breken en te vervangen door 18 nationale munten. In het interview met de NRC zegt hij: “Wat een munt nodig heeft, zijn drie belangrijke dingen. Ten eerste een stevig budget, van minimaal 10 procent van het bbp. Amerika heeft 24 procent, Europa amper 1 procent. Om dit geld bijeen te krijgen moet je Europese belastingen heffen. Ten tweede heb je een sociaal vangnet nodig voor alle inwoners van de muntunie. In Amerika heb je voedselbonnen, centrale gezondheidszorg, enzovoort. In Europa: niets van dat alles. Alles is bij ons nationaal gebleven. Ieder heeft zijn eigen ziektekostensysteem en pensioen. Als je naar een ander land verhuist, raak je soms alles kwijt. Daardoor zijn de verschillen tussen landen ook te groot. Ten derde moet je een mechanisme hebben dat ervoor zorgt dat een stad of deelstaat die uit evenwicht raakt, niet de hele federatie in de problemen brengt. Alle grote wereldeconomieën met één munt hebben dit: Amerika, India, Brazilië. Europa niet.

„Toen de euro werd opgericht, wisten veel mensen dat we hier op een dag aan zouden moeten voldoen, om de munt een goed fundament te geven. Velen geloofden dat we daaraan zouden gaan werken. Ik ook. Maar het is niet gebeurd. Dat maakte ons kwetsbaar. Deze crisis toont dat aan: we komen er maar niet uit. Het probleem is dat de munt de drie federale elementen die ik net noemde, het hardst nodig heeft precies op het moment dat wij haar die elementen niet kunnen geven. Geen denken aan dat Europese burgers nú instemmen met een Europese begroting van 10 procent of meer. Of een centrale Europese pot om reddingsacties uit te betalen, als banken failliet dreigen te gaan. De burgers zien de oplossing juist als probleem. Sterker, ze grijpen de perikelen van de euro aan om de bestaansgrond van de EU in twijfel te trekken. Dan moet je intellectueel de moed hebben om te zeggen: dit leidt nergens toe, laten we ermee ophouden.”

De belangrijkste reden waarom de eenheidseuro simpelweg niet is geslaagd en ook niet zal slagen, is vanzelfsprekend het schrijnend gebrek aan economische convergentie tussen de eurolanden. Dit gebrek aan economische convergentie geldt, zoals Heisbourg in het interview perfect aangeeft, niet alleen tussen de Noordelijke en de Zuidelijke eurolanden, maar ook tussen de Noordelijke landen onderling. Heisbourg noemt hier als voorbeeld de huidige verschillende economische situatie tussen de sterke eurolanden Duitsland en Nederland. Nederland heeft inmiddels last van de euro, alleen de economieën van Duitsland en Oostenrijk groeien nog. Vooralsnog.

Over de kansen van Nederland op economisch herstel na een eventuele euro-exit is hij optimistisch: ons land is daar volgens hem sterk genoeg voor. Maar een eenheidsmunt kan in een optimaal valutagebied alleen maar werken, indien er sprake is van min of meer economisch convergente landen, en daar is in de eurozone geen sprake van.
Heisbourg stelt verder volkomen terecht, dat als de bevolking geen federaal Europa wil, dan moet je daar mee stoppen. Omdat ‘Europa’ hem wel aan het hart gaat concludeert hij vervolgens: “In zekere zin is de euro de kanker van de EU geworden. Die moeten we eruit snijden, voordat het hele lichaam geïnfecteerd raakt. Want dat dreigt.”

Inderdaad, de one-size-fits-none-euro tast nu ook de nog gezonde delen van de muntunie aan, inmiddels weten we in Nederland daar ook alles van. De opvattingen van Heisbourg, ooit een prominent voorstander van de EU, komen voor velen als een verrassing. Maar anders dan een Guy Verhofstadt, Neelie Kroes of Alexander Pechtold -om maar een paar namen te noemen- gebruikt Heisbourg tegenwoordig wèl zijn gezonde verstand. Laten we het maar voortschrijdend inzicht noemen.

Gevraagd naar wanneer hij begon te twijfelen aan de euro zei hij tegen de NRC: “In 2010, toen Griekenland in de problemen kwam. Wat Griekenland toen meteen nodig had, was bezuinigingen en hervormingen, fikse kortingen voor crediteuren en een terugkeer naar de drachme, zodat Athene kon devalueren om de onvermijdelijke recessie kort te houden. Dit werkt overal, van Thailand tot Brazilië. Maar bij Griekenland mocht dit niet. De euro is een huis met alleen een voordeur, zonder ramen. Je komt er niet meer uit. Wat wij de Grieken hebben aangedaan, is onmenselijk. En politiek dom. We hebben een hele generatie hun toekomst afgepakt. Waarom konden we ze geen verlof geven uit de euro, voor tien, vijftien jaar? Toen ik erachter kwam dat wij dit vooral deden om twee Duitse en drie Franse banken voor omvallen te behoeden, besefte ik: wat wij doen, is niet wat een normale federatie zou doen.”

Zoals hier al zo vaak herhaald: de Griekse bevolking is geslachtofferd geworden ten faveure van woekerbankiers in Frankrijk en -in mindere mate- Duitsland. En de Nederlandse, Duitse, Oostenrijkse en Finse burgers mogen de toekomstige rekening betalen.

Het is werkelijk te gek om los te lopen dat onze eurofiele minister-president Mark Rutte hieraan meewerkt en zijn meer euro-realistische partijgenoten dwingt dat ook te doen. Diens partijgenoot, eurocommissaris Kroes, haalde recent bij Buitenhof nog maar eens fel uit tegen dat meer euro-realistische VVD kamp van Bolkestein en consorten. Maar deze mevrouw van eenvoudige komaf heeft het natuurlijk helemaal gemaakt. Zij is miljonaire geworden van belastinggeld. En nog is het na tien jaar niet genoeg, want naar verluidt ambieert ze nog een volgende termijn. Bizar natuurlijk voor een 72-jarige, die in haar tienjaarsperiode als eurocommissaris vooral uitblonk door bedrijven forse boetes op te leggen, maar een goedkoop en uniform roaming telefoontarief regelen lukt haar niet. Mevrouw Kroes is slechts van mening dat de voordelen van de EU ‘beter uitgelegd’ moeten worden. Wat zegt Heisbourg daarover?

“Ach welnee, iedereen die zegt dat we meer macht aan Barroso en Van Rompuy en Schulz moeten geven, wordt omver gekegeld, in uw land en in het mijne. Ook al kunt u het uitleggen, het komt niet meer aan. Deze mannen worden gezien als deel van het probleem, niet deel van de oplossing. (…) Als we nog jaren zo doorgaan, knallen we tegen een muur. Dit gaat niet langer.” Heisbourg voegde er nog aan toe, dat als de politiek besluit om de euro ordentelijk af te schaffen, de schade wellicht mee kan vallen. Nietsdoen betekent een onvermijdelijke explosie van de munt. Een ‘controlled default’ van de eenheidsmunt zou de burgers mogelijk het gevoel kunnen geven dat er gewerkt wordt aan een bestendige oplossing. Overigens sluit Heisbourg een terugkeer van de euro niet uit, maar zegt erbij, dat als we de euro nu niet opheffen, je er zeker van kan zijn dat die bereidheid er over tien jaar niet meer zal zijn.

Bron: overgenomen en bewerkt van: http://www.dagelijksestandaard.nl/2013/11/de-euro-is-de-kanker-van-de-eu-geworden