Vol verwachting heeft het westen enkele jaren geleden naar Rusland zitten staren om het afdanken van het communisme te zien. Iedereen was razend benieuwd welke verrassende hervormingen er in al die staten van de voormalige Sovjet-Unie zouden plaats vinden. De G.O.S. zou vrede, vriendschap en voorspoed brengen.


De soldaten zouden naar huis gaan, de wapens zouden begraven worden. Bovendien zou de oorlogsindustrie worden omgeschakeld voor fabricage van landbouwwerktuigen. De verwoestte kerken zouden worden herbouwt, en de standbeelden voor bewonderde communisten zouden allemaal verdwijnen. De scholen zouden gezuiverd worden van de communistische propaganda…
We kunnen de balans opmaken en vaststellen dat er allemaal niets van overgebleven is.

Rusland heeft jonge vrije regeringen weggejaagd, op de petten van de soldaten staan de ‘hamer en sikkel’ weer. Het parlement in Moskou wordt overheerst door de communisten. Het grootste deel van de bevolking eist terugkeer naar het oude systeem.
De overheid heeft niets gedaan om deze gevaarlijke tendens te keren. Integendeel! Het oude K.G.B.-apparaat is groter dan ooit. Uit de Baltische staten zijn de bezettingstroepen niet teruggetrokken.

Er is sprake van “monopolistische prijsopdrijving door op hol geslagen staatsbedrijven”, zegt Dr.A.Stam in het maandblad ‘Sta-vast’.
Er is een normloze maatschappij ontstaan, die uitziet naar een vaste hand om het oosten van Europa weer in het gareel te krijgen. De overheid houdt de hand op de schatkist, en geniet van een eindeloze stroom van giften uit het buitenland.

Het gebruik van alcohol en verdovende middelen neemt toe. Er wordt geroofd, gestolen en gemoord. De politie treedt harder op en doet dat met genoegen, voor de camera’s van buitenlandse journalisten… Maar ze gaat daarna weer zitten in het wachtlokaal, want het kan ze niets schelen.
Ze klagen over te lage salarissen en te weinig voorrechten. “Dat was vroeger beter”… Maar met behulp van steekpenningen kan een ondernemende kleine zakenman wel wat van hen gedaan krijgen.

President Jeltsin heeft de bevolking niet gebracht, wat het had verwacht. Van al de beloften is niets terecht gekomen. De gewone man is bitter teleurgesteld. De verwachtte omwenteling verkruimelt. Dezelfde ambtenaren als vroeger, dezelfde afwijzingen, de oude uitzichtloosheid…

In 1996 komen er weer presidentsverkiezingen. Niemand weet of Jeltsin er dan nog bij zal zijn. Hij heeft concurrentie van Roetskoj, Chasboelatov en Zjirinovski. De generaals in het Kremlin, achter de schermen hebben hun voorkeur (nog) niet uitgesproken. Zij hebben menselijkerwijze het laatste woord.
Er is een man ‘in reserve’, die Tsjernomyrdin heet en meer van economie afweet dan de anderen. Hij laat niet veel van zich horen, behalve als premier van de regering.

Ten aanzien van Bosnië-Herzegowina heeft Jeltsin zijn voorkeur laten blijken voor communistisch Servië, dat trouwens door Rusland volgestopt is met wapens. “Hij scheldt op de ‘inmenging’ van West-Europa en de N.A.V.O., maar heeft zich wel gehaast een contingent V.N. soldaten naar Servië te sturen.”

Uit niets blijkt een oprecht verlangen samen te werken met West-Europa. De relatie wordt aangehouden om geld te blijven melken uit landen, die zelf met tekorten te worstelen hebben.

De mannen in het Kremlin hebben zelfs de brutaliteit gehad te vragen om financile steun voor het onderdrukken van de nationale gevoelens van kleine G.O.S.-leden. Dit opdat het grote Russische rijk kan worden herbouwt.
De weg naar het herstel van de Sovjet-Unie, onder welke naam ook, ligt nu open.
Hoe ver het Kremlin zal gaan, moet in de komende jaren blijken. De droom van een communistische wereldmacht is niet verdwenen!