Clearstream is de naam van ‘s werelds grootste internationale clearinghouse. Het zorgt voor de internationale elektronische transacties van geld en financiële waarden tussen internationale banken over de hele wereld.
Dagelijks gaan er door de computers van dit bedrijf transacties ter waarde van meer dan 100 miljard euro en het bedrijf houdt meer dan tienduizend bankrekeningen aan in meer dan 100 landen. Bijna de helft van die bankrekeningen bevindt zich in offshoreachtige omgevingen. Achter Clearstream bestaat een parallelle wereld van verborgen bankrekeningen.

Normaal gesproken kunnen alleen banken een rekening openen bij Clearstream, maar ook andere grote ondernemingen hebben dergelijke niet-gepubliceerde bankrekeningen bij Clearstream. Zo heeft bijvoorbeeld Shell in de loop der jaren ten minste tien verschillende bankrekeningen in dit verborgen gebied. Ook de Russische oliemaatschappij Yukos heeft hier bankrekeningen via zijn investeringsmaatschappij Menatep.
In dit circuit vinden normaal gesproken de gebruikelijke clearingtransacties plaats. Er is echter vastgesteld dat er ook transacties hebben plaatsgevonden in verband met een aantal ophefmakende schandalen, zoals de affaire ‘Elf’ in Frankrijk en transacties die verband houden met witwassen van drugsdollars en terroristische organisaties. Deze onthullingen werden gedaan in twee boeken die in Frankrijk en Luxemburg zijn verschenen in 2001 and 2002. In 2001 is er een officiële parlementaire vraag gesteld namens een aantal leden van het Europees Parlement aan eurocommissaris Frits Bolkestein, met het verzoek om een officieel onderzoek te starten door de Europese Commissie in deze zaak.

In die vraag werd Menatep in verband gebracht met o.a. verduistering van IMF-gelden. Commissaris Bolkestein heeft dit verzoek toen afgewezen omdat hij vond dat de Luxemburgse gerechtelijke autoriteiten deze ‘interne Luxemburgse aangelegenheid’ zelf wel af konden handelen. Recentelijk, na 3 jaar onderzoek en gedraal, hebben de Luxemburgse autoriteiten besloten om van verdere strafvervolging af te zien.
Menatep Limited, met zetel in Gibraltar, heeft in 2001 de uitgever en de beide auteurs van het eerste boek voor de rechtbank gedaagd. De Franse rechter wees de eisen van Menatep af in 2002. Menatep ging in hoger beroep en eiste 760.000 euro als schadevergoeding van de uitgever en auteurs. In september 2004 heeft het Parijse hooggerechtshof de eisen van Menatep voor de tweede keer afgewezen.

Op 23 mei jl. gaf de Groep Menatep in Londen een persverklaring uit waarin zij aankondigden dat de heer Bolkestein een zetel heeft gekregen in de Raad van Advies van Menatep. De heer Bolkestein heeft voor zijn politieke carrière 16 jaar voor Shell gewerkt, waarbij hij was gestationeerd in Zuid-Amerika, Afrika, Indonesië en Europa. Volgens de persverklaring van Menatep zal de adviesraad het directiecomité van Menatep bijstaan om de belangen van de Groep te beschermen nadat de Russische overheid strafrechterlijke vervolging heeft ingesteld tegen het belangrijkste onderdeel van de Groep Menatep, de oliemaatschappij Yukos en tegen de oprichter daarvan, Michail Chodorkovski.

Paul van Buitenen, lid van het Europees Parlement, stelt vandaag een officiële schriftelijke vraag aan de Europese Commissie met het verzoek om opheldering.

Voor meer informatie en documenten zie www.europatransparant.nl

Telefoon: Tijdens kantooruren: +32 2283 7972 (Brussel) of +31 76 531 7946 (Breda) Email: pvanbuitenen-assistant@europarl.eu.int