AMSTERDAM-LIENDEN, Het KNP:
Mogen private ondernemingen politieonderzoek naar misdrijven uitvoeren? Krijgen zij inzage in de politiegegevens? Mogen zij verdachten oppakken? Het zijn vragen die in een democratie niet eens mogen opkomen. Maar in Groot-Brittannië zal het allemaal werkelijkheid worden als de regering haar zin krijgt.

Alle politietaken staan op de testbank om aan de private ondernemingen te worden uitbesteed, uitgezonderd taken van machtsuitoefening zoals het bevel tot huiszoeking en arrestatie. private ondernemingen als G4S, dat al vijf gevangenissen van de overheid heeft overgenomen en ook de beveiliging van de Olympische Spelen in Londen overneemt, likkebaarden in het vooruitzicht van miljardencontracten.

Begin maart onthulde de Britse krant The Guardian deze plannen. In de West-Midlands en in Surrey zullen vele politietaken deze grootste twee politiekorpsen van het land, in private handen komen. Onderzoek naar misdaden, oppakken van verdachten, reageren op incidenten, steunen van getuigen en slachtoffers, controleren van gevaarlijke criminelen, patrouilleren in woonwijken, beheren van informatie, forensisch onderzoek: het staat allemaal op de helling om geprivatiseerd te worden.

De contracten hiervoor, ter waarde van 1,8 miljard euro, moeten begin 2013 vaststaan. Dat kan oplopen tot 4,2 miljard euro als ook andere korpsen zich aansluiten bij de uitbesteding van politietaken. Verscheidene “veiligheidsbedrijven” zijn benaderd om aanbiedingen te doen, onder meer het grootste bedrijf in die sector, G4S.

Officieel gaat het om een besparingsoperatie. Minister van Binnenlandse Zaken, voormalig glamour-model Theresa May, heeft de begroting voor de politie met 20 procent ingekort. Dat bracht de chef van de politie in Manchester, Peter Fahy, en enkele collega’s ertoe te waarschuwen dat zijn diensten de veiligheid alleen nog kunnen garanderen als er “radicale en fundamentele veranderingen” komen. Of zij akkoord gaan met de huidige plannen, is nog niet duidelijk. Die plannen behouden het monopolie van de staat alleen nog voor taken van machtsuitoefening, zoals het bevel tot arrestatie en huiszoeking. De overige taken komen in aanmerking om aan private ondernemingen te worden uitbesteed.

Maar het initiatief reikt natuurlijk veel verder dan een loutere besparingsoperatie. Want door de plannen krijgen private ondernemingen de mogelijkheid om onderzoekstaken van de politie over te nemen, krijgen zij toegang tot vertrouwelijke politiecomputers, en kunnen zij medeburgers bewaken en oppakken. De weg naar misbruiken staat wijd open. Wie zal de bedrijven beletten de vergaarde gegevens te kruisen met andere, ze door te verkopen of ze op een andere manier voor eigen voordeel te gebruiken? Of die gegevens te gebruiken om bij sociale onrust privé-milities tegen werknemers in te zetten (denk aan het Duitse Meister dat eind februari in Wallonië een knokploeg afstuurde op actievoerende arbeiders)?

De Britse privatiseringsfanaten verzekeren natuurlijk dat die bedrijven opereren met een hoge mate van bewustzijn binnen een strikt wettelijk kader. Die garanties zijn zonder meer zwak omdat die bedrijven nauwelijks te controleren zijn. Vooral raken die waarborgen de kern van de zaak niet, namelijk dat private ondernemingen medeburgers bespioneren, controleren, oppakken en op andere manieren aan dwang onderwerpen. Taken die door burgers in het geheel zijn toebetrouwd aan soevereine staten.

Dat vooruitzicht lokt heel wat kritiek uit in Groot-Brittannië. Zo waarschuwt Steve Grange van de West Midlands Police Federation: “Politietaken moeten er niet zijn ten voordele van aandeelhouders”. De voormalige chef van de vliegende brigade van Scotland Yard, John O’Connor, oordeelt dat private ondernemingen de makkelijkste en meest winstgevende brokjes uit de politietaken zullen uitpikken (zoals het beboeten van snelheidsovertredingen en sluikstorten).

De privatiserings- en besparingsdrang, gedreven door de politieke keuze om prioriteit te geven aan afbetaling van overheidsschulden bij de banken, woedt volop, ook bij de Britse politie. Half-februari haalde het graafschap Lincolnshire de krantenkoppen, met wat geldt als een test voor de privatiseringsplannen. Bijna de helft van de 900 politiemensen in burger is in dienst van de “veiligheidsbedrijf” G4S. Die firma moet ook, volgens het 10-jarencontract ter waarde van 240 miljoen euro, een politiekantoor met cellen plannen en bouwen.

G4S zal de cellen beheren, drugtests uitvoeren en instaan voor human resources, wapenvergunningen, het autopark van de politie en de computersystemen. Volgens het “veiligheidsbedrijf” zal dat de politie 28 miljoen pond besparen. De politie van West Midlands huurde al sinds 2011 privaat “veiligheidspersoneel” van G4S in om haar antiterreureenheid te ondersteunen. Zo krijgt een private onderneming inzage en zeggenschap over een opdracht die bij uitstek openbaar moet zijn, gezien de politieke en sociale implicaties.

G4S is ‘s werelds grootste “veiligheidsbedrijf”, met wereldwijd 600.000 werknemers. In Groot-Brittannië “beheert” het al vijf gevangenissen. Ook de controle van de luchthaven van Heathrow bij Londen is door G4S-mensen overgenomen. In 2010 kwam het bedrijf in opspraak toen zijn werknemers met geweld een Angolees op een vliegtuig zetten, waarbij de man om het leven kwam. De beschuldiging van doodslag werd ingetrokken en de “veiligheids”-mensen kwamen op borgtocht vrij. Dit jaar neemt G4S het grootste deel van de beveiliging van de Olympische en Paralympische Spelen in Londen (juli tot september) over van de politie.

Bron: www.uitpers.be