AMSTERDAM-LIENDEN, Het KNP:
Onder de naam ‘Shrines of Europe’ (heiligdommen van Europa) is in 1996 een netwerk van de belangrijkste bedevaartsplaatsen in Europa opgericht. Het gaat om zes roomse locaties die jaarlijks door vele honderdduizenden bezocht worden. Dit zijn: Altötting (Zuid Duitsland), Fatima (Portugal), Loreto (Italië), Lourdes (Frankrijk), Mariazell (Oostenrijk) en Czestochowa (Polen). Elk jaar komen de burgemeesters van deze plaatsen bijeen om met elkaar ervaringen uit te wisselen.

In elke godsdienst bestaan er bedevaartplaatsen. In de islam zijn dit Mekka en Kerbala (voor Alevieten en Sjiieten). Roomse bedevaartplaatsen zijn bij voorbeeld de genoemde locaties, maar ook Kevelaer (Duitsland), Santiago de Compostela (Spanje), Medjugorje (Bosnië-Herzegovina). En ook Jeruzalem wordt door velen gezien als een bedevaartplaats.

Een bedevaartplaats is een plaats met een belangrijke religieuze betekenis en als zodanig het doel van een bedevaart. Aan sommige bedevaartplaatsen worden bijzondere wonderen toegeschreven zoals de genezing van ziektes, bijvoorbeeld in Lourdes. Een bedevaarttraditie kan ontstaan zijn door een Mariaverschijning of een bezoek van een belangrijke godsdienstige of kerkelijke persoonlijkheid aan het desbetreffende oord of dat een belangrijk persoon op deze plek begraven ligt.

Op de homepage van ‘Shrines of Europe’ komt men niet veel te weten hoe dit netwerk tot stand gekomen is. De informatie beperkt zich tot een korte beschrijving van de bedevaartsplaatsen. http://www.shrines-of-europe.com. Wel heeft zich inmiddels een hele reisindustrie rond het netwerk gevormd. Talloze touroperators en busvervoerbedrijven etaleren zich op internet. Want aan Maria en aan bedevaartsplaatsen kan natuurlijk grof verdiend worden.

Twee jaar geleden besteedde het blad Pan Europa Deutschland aandacht aan dit netwerk onder de titel ‘de geheime hoofdsteden van Europa’. Altötting is meer dan 1250 jaar het geestelijke centrum van Beieren en reeds 500 jaar een belangrijke Mariale bedevaartsplaats, aldus het tijdschrift dat door de Pan Europa beweging wordt uitgegeven. In de Kapel van de Genade wordt de zwarte moedergodin ten toon gesteld. Jaarlijks komen er meer dan een miljoen bezoekers. In 1989 werden vanuit de gemeente van Altötting de eerste contacten gelegd met Loreto. Op dat moment had Loreto al een stedenband met het Poolse Czestochowa, een plaats waar de zwarte Madonna voor jaarlijks miljoenen toeristen zorgt. De stedenband tussen Altötting en Czestochowa was mede op instigatie van de toenmalige paus Johannes Paulus II aangegaan. Czestochowa had op dat moment reeds goede contacten met Lourdes en Fatima. Maar na verloop van een aantal jaren was er behoefte aan een ‘officieel communicatieplatform’, aldus Pan Europa. De oprichting van ‘Shrines of Europe’ in 1996 is voornamelijk het werk geweest van de Beierse gemeente Altötting.

Nadat ‘Shrines of Europe’ opgericht was, volgde een reeks congressen die de historische achtergronden van bedevaartplaatsen bestudeerden. Ook een intensievere samenwerking tussen kerken stond op het programma. Dit soort projecten trekt extra bedevaartgangers en belangstellenden aan en die moeten natuurlijk goed bediend worden. Met de plaatselijke toerisme-industrie worden gezamenlijke marketingstrategieën uitgedacht om nog meer pelgrimvaarders te ronselen, ook van buiten Europa.

Sinds Joseph Ratzinger in april 2005 tot paus Benedictus XVI is verkozen, is het belang van Altötting alleen maar gestegen. In samenwerking met andere omringende gemeenten heeft men door een goede marketing nog meer bedevaartgangers weten aan te trekken. In 2010 kwamen er bedevaartgangers uit de VS, Zuid-Korea, Afrika en Australië. Paus Benedictus XVI heeft inmiddels alle ‘Shrines’ bezocht. Alle ‘Shrines of Europe’ zijn inmiddels goed voor jaarlijks 20 miljoen bezoekers uit 160 landen.

‘Shrines of Europe’ heeft ook ondersteuning gekregen vanuit de Europese Unie. Een communautair initiatief INTERREG III, dat tot doel heeft interregionale samenwerking tot stand te brengen, heeft het z.g. COESIMA project opgericht. COESIMA staat voor: ‘Coopération Européenne Sites Majeurs d’Accueil’. Totale budget dat door de EU beschikbaar is gesteld is ruim 1,5 miljoen euro. Leiding over het project bevindt zich in het Spaanse Valencia. COESIMA is het project van zeven Europese steden: Altötting, Czestochowa, Fatima, Loreto, Lourdes, Patmos en Santigo de Compostella, die “zich ieder bevestigd hebben als belangrijk toeristische stad en ieder jaar meer dan 20 miljoen bezoekers uit 160 verschillende landen ontvangen”.

Het doel van COESIMA is “een Pyrenees netwerk op te zetten van de zeven belangrijkste toeristische steden in Europa. Dit netwerk is een instrument om de economie van deze zeven toeristische centra, door een nauwe samenwerking van de betrokkenen, te beschermen en te stimuleren. Thematische workshops zijn ontwikkeld om de methodologische en operationele middelen in het netwerk op te nemen en daarbij ervaringen te delen: toeristische economie, culturele diversificatie, aanpassingen voor gehandicapten, promotie, en het Europees cultureel handvest. COESIMA moet er voor zorgen dat met behulp van het netwerk de zeven toeristische steden zich beter kunnen aanpassen en ontwikkelen. Regio’s die niet per se aangrenzend zijn, kunnen daarmee betrekkingen aanknopen die tot het uitwisselen van ervaring kunnen leiden en tot het tot stand brengen van netwerken ten behoeve van een evenwichtige, harmonieuze en duurzame ontwikkeling van de Europese Unie en derde landen”.

“Het gehele grondgebied van de Europese Unie komt in aanmerking voor medefinanciering van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling, krachtens INTERREG III C”. Uitleg bij de INTERREG III is te vinden op:
http://europa.eu/legislation_summaries/regional_policy/provisions_and_instruments/g24205_nl.htm

Uit een opinieonderzoek dat vanuit COESIMA is georganiseerd, bleek dat 6,5 miljoen mensen in Duitsland ooit een bedevaart hebben ondernomen. COESIMA doet uitgebreid onderzoek naar bedevaarttoerisme in binnen- en buitenland. Ze probeert gemeenten te stimuleren om hun bedevaartplaatsen te onderhouden en uit te breiden, de infrastructuur voor bedevaartplaatsen te verbeteren, faciliteiten voor gehandicapten en zieken te verschaffen, historisch religieus erfgoed te onderhouden en verdere samenwerking tussen bedevaartplaatsen uit te breiden en werkgroepen op te richten met het doel bedevaarten te stimuleren. Zo werd in 2007 een ruim 400 kilometer lange weg aangelegd tussen Krumau aan de Moldau tot aan Kufstein aan de Inn. Deze pelgrimsweg heet de ‘Jakobsweg Bohemen-Beieren-Tirol’.
Een uitbreiding hiervan richting Santiago de Compostela en het Poolse Czestochowa staat in de planning. Ook staat er een 248 kilometer lange fietsverbinding op stapel, de z.g. Benedictusweg. Deze weg moet de gebeurtenissen uit de kindheid en jeugd van de huidige paus uitbeelden.

Pan Europa Deutschland is zeer enthousiast over de bedevaartsplaatsen in het algemeen en Altötting in het bijzonder. De vroegere Duitse bondskanselier Konrad Adenauer beschreef de bedevaartsplaatsen als de ‘geheime hoofdsteden van Europa’. Konrad Adenauer was zijn leven lang overtuigd rooms en was een groot vriend van de Pan Europa beweging. Adenauer verkreeg tijdens zijn leven een van de hoogste onderscheidingen van de Maltezer Ridderorde, een ultra conservatief roomse elite organisatie. Daarnaast verkreeg hij ook diverse hoge kerkelijke onderscheidingen zoals de Christusorde. De Christusorde is een van de hoogste roomse onderscheidingen die er bestaan. Ze wordt alleen aan regerende vorsten en staatshoofden uitgereikt die het roomse geloof uitdragen.

De orde is verder verleend aan onder andere de Franse president Charles de Gaulle, de Italiaanse ex-president Antonio Segni en de Ierse president Eamon de Valera.