Twee artikelen in het Amsterdamse studentenblad Folia van 1 maart jl. geven een verbijsterend beeld van de opleiding theologie op ‘s lands hoofdstede­lijke universi­teit.

Niet alleen nemen in de studie seculiere zaken als vrouwenstu­dies en vreemde culturen een belangrijke plaats in, maar “wie denkt dat de bijbel het ontstaan van de wereld verklaart, is gek”, aldus de intro van het artikel.


Volgens het artikel begint de studiegids van de Faculteit der Godgeleerd­heid met een waarschuwing aan de lezer. “De aan­staande student moet niet denken dat hij of zij door zijn studie God zal leren kennen”. Zijn naam staat zelfs vaak tussen aanhalingstekens.
Prof.dr.K.A.Deurloo, hoogleraar Oude Testament aan deze facul­teit, ver­klaart dat er mensen zijn, creationisten, die geloven dat het scheppings­verhaal vertelt hoe de wereld is ontstaan als alternatief voor de oerknal. “Die lui zijn gek”. Men moet het begin der wereld zien door de mytho-poëti­sche symbolen als water en duisternis, aldus Deurloo.

Seculariteit is het belangrijkste kenmerk van de theologiefa­culteit. De meeste studenten komen via omzwervingen bij de studie theologie terecht. Zelfs vanuit het buitenland. Een Duitse student voelt zich goed thuis in Amsterdam, omdat op de faculteit bij het vak kerkgeschiedenis Karl Marx behandeld wordt. In Duitsland is dat ondenkbaar.
Of de aankomend predikant ook in God gelooft, zo vraagt de schrijver van het artikel zich af? Een student geeft hem daarop het antwoord “wat versta je onder ‘God’?”
Dezelfde student zegt verder “ons wordt juist wel verweten dat we de bijbel niet goed kennen en eerlijk gezegd zit daar ook wel iets in. Maar van de bijbel uit je hoofd leren zou ik een punthoofd krijgen en erg saai worden. Bij ons wordt er veel gelachen”.
Je begint je warempel af te vragen wat de studenten geleerd hebben na al die jaren op die faculteit. Want lang doen ze over hun studie. De gemiddel­de leeftijd van de studenten is rond de 35, blijkens het artikel.

Een studente was een keer aanwezig op een symposium met mede-studenten van dezelfde opleiding in Kampen. “Die zagen er nogal vertwijfeld uit, ze zaten erg in hun maag met wat ze geleerd hadden. Dan kwamen ze aanzetten met vragen over de zondeval. Dat is iets waar ik hier in Amsterdam nooit iemand over gehoord heb. Wij zijn niet zo zwaar op de hand. We liggen er niet wakker van”.
Waar men op de theologiefaculteit ook niet van wakker ligt, is als je een keer vloekt. “Het is hier geen probleem, gelukkig (…) maar daar moet je wel van houden”.
Ontstellend is ook de opmerking van een student die zegt ‘dat er natuurlijk altijd mensen zijn die hier twee weken zitten en dan hard wegrennen als het woord Jezus een keer valt. Hoewel dat toch iets is dat je kunt verwachten’.

Prof dr.J.Th.Witvliet, hoogleraar theologische encyclopedie, ziet geen groot verschil met andere studies aan de universi­teit. Hij houdt zich bezig met niet-Europese theologie.
In de derde wereld wordt volgens hem anders tegen het chris­tendom aangeke­ken. “Christenen in India komen uit een andere traditie, daar krijgt Jezus een plaats in het pantheon van hindoestaanse goden”, aldus Witvliet.
Ook de interesse voor de islam op deze faculteit is groot. ‘De god waar het om gaat is minder vanzelfsprekend een christelij­ke god’. Verder geeft Witvliet colleges in de achtergronden van racisme en seksisme.

Aan de theologiefaculteit is het een trend om de naam van God tussen aanhalings­tekens te zetten. Echter, in de vakken die tot de ‘beroepsoplei­ding’ behoren, wordt vrijmoediger over God gesproken, zonder aanhalingste­kens. De helft van alle studen­ten wordt uiteindelijk predikant.

Er is niets aan de hand als studenten theologie die feitelijk hun hele leven buiten-kerkelijk zijn geweest, predikant willen worden. Geen probleem volgens Deurloo. Even gauw lid van een kerk worden, en ach ja, die belijde­nisgeschriften. Ook geen probleem vindt Deurloo. “Wij hoeven nergens handteke­ningen onder te zetten, maar je moet er wel tussendoor kunnen zwem­men. Anders word je een grote mislukking als domi­nee”.
Docente vrouwenstudies dr.J.Bekkenkamp ‘houdt zich weinig met de bijbel bezig’, maar is desondanks overtuigd dat ‘de rode draad in de theologie het christendom is’.

Verbluffend is ook de motivatie te horen van een student die niet in God geloofde en toch theologie wilde studeren. Dat bleek geen bezwaar. “Ik wilde theologie studeren om de kerk uit te bannen. Gaandeweg heb ik mijn vooroor­delen moeten bijstellen. Zoals ik de kerk nu heb leren kennen, wil ik haar niet meer te gronde richten, maar wil ik er in werken”.
Geloof blijkt niet meer als ingangseis te worden gesteld. Een studente: “Bij eco­nomie vragen ze ook nergens naar”.