AMSTERDAM-LIENDEN, Het KNP:
Op 16 juni 2002 wordt Padre Pio, 34 jaar na zijn dood, in aanwezigheid van 1 miljoen gelovigen op het St. Pietersplein in Rome door paus Johannes Paulus heilig verklaard. Drie jaar eerder was Padre Pio al in een versnelde procedure zalig verklaard. Tientallen jaren bestreed het Vaticaan Padre Pio als bedrieger. Maar door het simpele volksgeloof van het kerkvolk moest het Vaticaan toegeven. Een charlatan voor de leiding in Rome, een heilige voor het volk.

Het Vaticaan heeft lange tijd geprobeerd Padre Pio uit het openbare leven weg te houden. Sancties volgden. Hij mocht zijn klooster niet verlaten en mocht de mis niet opdragen. Maar het mocht niet baten. Overal waar hij kwam liepen mensen massaal de straat op.

Het klooster van San Giovanni Rotondo in Zuid-Italië is inmiddels al vele jaren een bedevaartsplaats. Daar zou ook een wonder hebben plaatsgevonden dat bijdroeg dat Padre Pio uiteindelijk heilig is verklaard. Paus Johannes Paulus ontmoette Padre Pio al in 1948 in een klooster. Vanaf die tijd heeft Padre Pio een onvergetelijke indruk op hem gemaakt. Pater Pio, een kapucijner pater, kenmerkte zich door grote getrouwheid aan de voorschriften van de Rooms-katholieke kerk, maar de liturgische vernieuwingen, het verdwijnen van het Latijn en de versterkte opkomst van het modernisme veroordeelde hij telkens opnieuw. De invoering van de geheel herziene Nieuwe Mis zou Pater Pio niet meer meemaken. Hij was zelf altijd strikt bij de Tridentijnse Ritus en het Latijn gebleven.

Padre Pio heeft naar verluidt vele wonderen gedaan. Zo zou hij een vrouw hebben genezen van kanker. In 1956 liet hij in Zuid-Italië een ziekenhuis bouwen. De wonderen die Padre Pio heeft gedaan zijn gedocumenteerd door Augusto Gemelli in opdracht van het Vaticaan. Maar Gemelli zegt in dit boek dat Padre Pio een zwakzinnige is, lichtelijk gestoord, en een ‘geestelijke arme’.

Een reportage over Padre Pio op de Duitse televisiezender ZDF meldde recentelijk dat in de archieven van de Congregatie van de Geloofsleer, destijds onder controle van kardinaal Ratzinger, een uitgebreid archief aanwezig is over Padre Pio. Daarin staat onder andere dat het Vaticaan van plan was om in de jaren twintig van de vorige eeuw Padre Pio te laten ontvoeren en hem uit het openbare leven te laten verdwijnen. Een snelle en effectieve actie, ‘s nachts met een auto, een ontvoering. Maar het plan mislukt en Padre Pio wordt feitelijk opgesloten in zijn cel in het klooster. Daar ontvangt hij duizenden brieven met het verzoek om geestelijke bijstand en geneeskundige hulp. In deze tijd ontstaan ook geruchten over uitgebreide seksuele relaties met zijn vrouwelijke vereerders. Toch ongebruikelijk voor een roomse geestelijke die minirokjes ‘moreel verderfelijk’ vond.

Maar op een dag in september 1918 verschijnen hem plotseling tijdens het gebed de stigmata (open wonden) van Christus in zijn handen. Op dat moment is hij 31 jaar. Vanaf een crucifix in zijn kamer treffen hem vijf intense lichtstralen op zijn lichaam en begint vervolgens te bloeden. Volgens de aanwezige gelovigen ‘verspreidt het bloed een heerlijke geur’. Vijftig jaar lang heeft Pio deze ‘wonden’ bij zich gedragen en die begonnen uiteraard te bloeden als er gelovigen in de buurt waren.
Maar pater Agostino Gemelli, stichter van het Romeinse katholieke universiteitsziekenhuis, zegt dat deze wonden niet echt zijn. Gemelli was in de Eerste Wereldoorlog aan het front en zag hoe soldaten zich in de handen en voeten schoten om zodoende in de ziekenboeg te komen en naar huis gestuurd te worden. De wonden van Pio leken verdacht veel op deze kwetsuren, aldus Gemelli.

Pio nam alleen het verband van zijn handen als hij de mis moest lezen. Uit eerbied. Volgens critici heeft Gemelli de wonden slechts een keer gezien en niet echt bestudeerd. Maar het Vaticaan zelf was wel overtuigd van het bedrog van Padre Pio, decennia lang. Nu bestaat er een briefje van Pio uit 1921 waarin hij iemand vraagt om bij een plaatselijke apotheek vier gram fenol te halen. De Italiaanse historicus Sergio Luzzatto laat dit aan de hand van archiefstukken zien. Volgens hem waren de stigmata ‘nep’.

Een professor die in de reportage aan het woord komt, zegt dat als je fenol in een open wond druppelt, er geen genezing plaatsvindt of pas na zeer lange periode. In de reportage is te zien hoe de professor zelf deze ‘stigmata’ aanbrengt met fenol. Kortom, het lijkt er erg op dat Padre Pio de boel heeft opgelicht. Volgens anderen maakte Pio gebruik van carbolzuur, een bijtend goedje dat permanent wonden veroorzaakt. De professor laat nog een truck zien: twee verschillende chemische substanties, de een op de ene handpalm gesmeerd, de andere op de andere handpalm. Met gevouwen handen reageren de substanties op elkaar en ontstaan er plotseling rode stigmata uit het niets.

De Italiaanse psychiater Alessandro Meluzzi zegt dat de plaats waar de stigmata bij Padre Pio zijn ontstaan niet klopt. Eigenlijk zouden zij net boven de pols moeten ontstaan, want de oude Romeinen kruisigden hun gestraften met een spijker door de pols en niet door de handpalm.

Het standpunt van het Vaticaan is dat stigmata wel mogelijk zijn, maar ze stelt zich zeer terughoudend op om ze officieel te erkennen. Zo ook de stigmata van Padre Pio. “Ze kunnen mogelijk zijn, maar het is niet het doorslaggevende en het beslissende voor de kerk”, aldus Hermann Geissler, lid van de Vaticaanse Congregatie voor de Geloofsleer. “Het gaat erom hoe Padre Pio met deze stigmata geleefd had, hoe hij de vereniging met Christus beleefd heeft”.

Naar eigen zeggen heeft Padre Pio ook jarenlang met de satan gevochten. Een andere kloosterling zag hem op een avond bebloed in zijn bed liggen na ‘een lang gevecht met satan’. Dit is lange tijd de gelovigen verteld. Het gevolg was dat Pio nog meer vereerd werd door het roomse voetvolk.

Maar volgens de Vaticaanse exorcist Gabrielle Nanni heeft Padre Pio wel degelijk lichamelijk met de duivel gevochten. Nanni vertelt uit zijn praktijk als exorcist dat hij vele duiveluitdrijvingen heeft gedaan en dat daarbij de slachtoffers werden verwond en de keel werd dichtgeknepen door demonen. In 1965 wordt Padre Pio officieel door het Vaticaan gerehabiliteerd. Na zijn dood in 1968 ontstaan de legendes. Onafhankelijke bronnen over Padre Pio bestaan niet.

Honderdduizenden pelgrims hebben inmiddels het klooster van San Giovanni Rotondo bezocht. Meer dan honderd hotels staan er al in de omgeving rond het klooster.

De jaren daarop duiken nog meer verhalen op over wonderbaarlijke genezingen. Inmiddels heeft het Vaticaan zijn mening herzien. Officieel is Padre Pio een heilige en wordt hij van alle kanten bewonderd en vereerd. In 2009 reist paus Benedictus XVIe (Joseph Ratzinger) zelf naar San Giovanni Rotondo.

Padre Pio is heilig verklaard, het volk tevreden. Geen onderzoek meer naar het ontstaan van de stigmata. Er zou eens geconcludeerd worden dat er bedrog in het spel is. Dan valt het fundament van de heiligverklaring in duigen. Mondje dicht dus. Vox populi, vox dei.

Lienden, 31 december 2011