Op 14 september vorig jaar vierde de Orde van Vrijmetselaren onder het Grootoosten der Nederlanden in de Grote Kerk in Den Haag zijn 250-jarig bestaan. De orde organiseerde ter gelegenheid van deze viering het symposium ‘Religie van de toekomst in Nederland’.
Vijf gerenommeerde vertegenwoordigers van grote religieuze stromingen in Nederland was gevraagd om hun toekomstverwachtingen aangaande interreligieuze communicatie voor het voetlicht te brengen, aldus het vrijmetselaars tijdschrift Thoth, begin 2007.


“In een brief van het Hoofdbestuur, waarmee onder meer de voorzitters van alle loges werden uitgenodigd, werd gerefereerd aan het maçonnieke streven ‘te zoeken naar wat mensen verenigt en weg te nemen wat hen scheidt”. Er werd tevens de wens uitgesproken dat de Nederlandse samenleving zich in de toekomst, ondanks alle religieuze verscheidenheid, in harmonie zou ontwikkelen.

De vijf “welbespraakte vertegenwoordigers van de voornaamste in Nederland aangehangen godsdiensten (…) legden een groot respect aan de dag voor andersdenkenden”. Iedereen was er van overtuigd dat er bruggen tussen de diverse religies geslagen moesten worden. Een verenigde religie van de toekomst is nog niet in de maak, maar “er is wel een begin gemaakt en daarin heeft de Nederlandse vrijmetselarij zich op gepaste wijze doen kennen in het Westen”, aldus Ken Uzelve, het maandblad van de orde.
Sprekers waren onder andere de imam Abdoelwahid van Bommel; rabbijn Awraham Soetendorp, die praktisch op elke interreligieuze happening in binnen en buitenland acte de presence geeft; socioloog en econoom dr. Ruben Gowricharn, een hindoe; en priester dr. Ton van Eijk, voorzitter van de Raad van Kerken in Nederland. Maar het meeste opzien baarde professor Anne van der Meiden, theoloog en  Bijbelvertaler, maar ook communicatiewetenschapper en emeritus hoogleraar in de massacommunicatie en public relations.

Volgens Thoth ging dominee Anne van der Meiden zelfs zo ver “dat hij de hoop uitsprak dat een nieuwe religie zou ontstaan, waarvan de kenmerken niet langer zouden worden bepaald door Koran, Bijbel of Thora. In plaats daarvan zou ieder individu de vrijheid moeten hebben zelf deze nieuwe religie inhoud te geven. Op indringende, maar tegelijkertijd humoristische wijze gaf hij er blijk van zijn protestantse geloof in de uitverkoop te hebben gedaan en de autoriteit van de Heilige Schrift niet langer te laten prevaleren boven zijn eigen gedachten, voorkeuren en opvattingen. Bij de overwegend maçonnieke toehoorders oogstte Van der Meiden met zijn betoog luid applaus”.

De van huis uit christelijke gereformeerde Van der Meiden, heeft jaren geleden het geloof der vaderen vaarwel gezegd en is overgegaan naar de Protestantenbond binnen de PKN. Dat gebeurt wel met meer predikanten die de orthodoxie afzweren. Maar Van der Meiden is blijkens het vrijmetselaarsblad niet alleen vrijzinnig, maar ook “een gevierd spreker in de kringen van Odd Fellows en vrijmetselaren”.

Prof. dr. Anne van der Meiden loopt in zijn eigen denken steeds meer tegen twee zaken aan, volgens het maandblad Ken Uzelve.
“In de eerste plaats mijn fundamentele verwondering over het feit dat we in kerken en andere geloofsgemeenschappen nog steeds zo intens bezig zijn met oude denkconcepten, structuren en riten en symbolen. Ze werden ontworpen in grijze oudheden, ze werden veranderd door strijd en macht, ze werden neergelegd in boeken die we heilig blijven noemen, maar mijn hartekreet is: Komt er dan nooit iets nieuws? Iets dat wereldwijd beleefd en geloofd kan worden?” Volgens Thoth verlangt Van der Meiden “naar een nieuwe religie”.

Hoewel Van der Meiden sinds 1994 gepensioneerd is, gaat hij nog regelmatig voor in zondagse diensten en huwelijksdiensten. Zo leidde hij de trouwdienst van prins Bernhard jr. en Annette Sekreve. In oktober 2005 ging Van der Meiden voor bij het kerkelijk huwelijk tussen prins Floris en Aimee Söhngen. Kennelijk voelt Van der Meiden zich uitstekend in dit gezelschap, want het geloof der Oranjes is bekend genoeg vrijzinnig, liberaal, vooral heel vaag en alleen in naam nog protestants.

Op zondag 23 september 2007 was Van der Meiden te gast in het IKON-programma “Het Vermoeden” waarin de professor aan de orde stelde dat de kerken tegenwoordig te weinig aandacht schenken aan het werk van de Heilige Geest en dat die niet alleen exclusief aan christenen is voorbehouden.
Van der Meiden vindt dat de kerken schandalig weinig aandacht hebben voor de Heilige Geest: “Daar moeten we het van hebben!”. De komst van de Geest betekent voor hem dat de boodschap zich uitlevert aan andere culturen. “Het christendom is daarmee een vertaalgodsdienst geworden, voor invulling afhankelijk van chronologie en geografie”.
Hij vindt ook dat de Heilige Geest niet exclusief aan christenen is voorbehouden. Met de komst van de Geest heeft er een verkruimeling plaatsgevonden van de inspiratie: de Geest verdeelde zich over de mensen. Van der Meiden pleit dan ook voor een andere invulling van Tweede Pinksterdag. Dat moet wat hem betreft een interreligieuze ontmoetingsdag worden met praten en eten: “zo hoort dat”.

Van der Meiden gaat nog regelmatig voor in kerkdiensten. Op zijn website staat aangegeven welke. Bij onder andere de Nederlandse Protestantenbond, de Remonstrantse Gemeente, de Nederlandse Hervormde Kerk en de Vereniging van Vrijzinnige Protestanten. De laatste heeft een samenwerkingsovereenkomst met de Remonstrantse Gemeente in Amsterdam.
Vrijzinnig geloven is, volgens de website van de Nederlandse Protestantenbond: Verbondenheid met de traditie combineren met vrijmoedige verwoording en vernieuwing. Een stijl van geloven die verbonden is met de christelijke, protestantse traditie, maar die zich niet in orthodoxie wil laten opsluiten. Met atheïsten en sceptici waardering hebben voor moderne wetenschap en mensenrechten, maar zich niet tot een als al te benauwd beleefd mensbeeld laten verleiden. Met spirituele zoekers open staan voor ervaringen die in andere culturen zijn opgedaan, zonder echter de kritische zin te verliezen. Een stijl van geloven die goed past in deze tijd, maar die – juist door haar keus voor openheid en tolerantie – vaak te weinig zichtbaar is. Een benadering zonder de schijnzekerheid van ‘alles of niets´.

Kortom, de religie van de moderne mens, vrijzinnig, liberaal, vaag-spiritueel, onbegrensd tolerant, van alles iets, het ietsisme dat alle kernwaarheden van het christelijk geloof op losse schroeven zet.

Van der Meiden in KenUzelve: “De kerken zullen zich niet moeten schamen voor wat ze nu bieden, want er is nog een brede markt voor. Maar ze zullen eindelijk moeten begrijpen dat andere mensen andere vormen prefereren en geen behoefte hebben aan kerkelijke sancties op die vormen. We gaan daarbij absoluut een tijd tegemoet van algemene, vriendelijke negatie van centrale richtlijnen”.