De situatie voor Oezbeekse christenen is aanzienlijk verslechterd sinds de demonstraties in de stad Andijan in mei. Ze worden nauwlettender in de gaten gehouden en krijgen meer ‘uitnodigingen’ om naar het politiebureau te komen. Ook worden vaker boetes uitgedeeld en vindt meer psychisch en fysiek geweld plaats om christenen van hun geloof af te brengen.

Dat meldt Open Doors, een organisatie die zich inzet voor vervolgde christenen. “President Karimov is erg bang dat hij het veld moet ruimen”, zegt Esther Amado, Open Doors-coördinator voor Centraal-Azië. “Daarom pakt hij iedereen aan die hij als een gevaar beschouwt. Veel kerkelijke gemeentes zijn de laatste maanden hun registratie kwijtgeraakt. Samenkomsten worden bovendien vaker verstoord door de politie. Niet alleen de kerkleiders, maar alle aanwezige kerkleden moeten dan mee naar het politiebureau waar iedereen wordt verhoord.”

Amado constateert bovendien dat de verhoren een agressiever karakter hebben dan vóór het bloedig neergeslagen oproer in de stad Andijan. “Voorheen werden christenen ‘slechts’ onder druk gezet om niet meer naar de kerkdiensten te gaan. Nu worden ze gepusht om het geloof vaarwel te zeggen en weer moslim te worden, omdat dan ‘al je problemen voorbij zijn’. Als ze niet toegeven, is de kans groot dat ze hun baan kwijtraken. Bovendien is er ook druk van de familie. Die kan een ‘afvallig’ familielid zo uit de familie zetten. Een Oezbeek moet moslim blijven.”

Ook agenten gaan soms erg ver. Zo werd de 19-jarige Kural Bekjanov deze zomer een maand lang vastgehouden en gemarteld. Ook door medegedetineerden werd hij in elkaar geslagen toen ze erachter kwamen dat hij christen is. Zijn fysieke en psychische herstel kan nog jaren duren. Zijn familie verkeert in geldnood, omdat zij voor Bekjanovs voedsel moesten betalen toen hij in de gevangenis zat en nu hij vrij is, is geld nodig voor zijn medische behandeling.

Open Doors ondersteunt de christenen onder meer met weerbaarheidstrainingen, zodat ze beter bestand zijn tegen de aanpak van de politie en fanatieke moslims. De cursusleiders geven les over vervolging in de Bijbel en vertellen getuigenissen van christenen die wisten vol te houden. Ook worden de deelnemers voorbereid op verhoren. “Daarom is onlangs ook een juridisch component aan deze training toegevoegd”, zegt Amado. “Veel politieagenten zijn ook maar via via of door middel van steekpenningen aan dit baantje gekomen. Ze uiten veel bedreigingen en zeggen dat de mensen de wet hebben overtreden, maar ze kunnen niet aangeven welke overtreding zou zijn begaan. Daarom is het goed dat de gelovigen de wet kennen.”

Volgens Amado bekeren nog steeds veel Oezbeken zich tot het christendom. “We hebben een tijd een grote opwekking gehad, maar de groei van de ondergrondse Kerk is langzamer dan voorheen. Veel christenen houden zich gedeisd en evangeliseren minder. Ook moslims zijn voorzichtiger voor ze informeren over het christelijke geloof.”

Noot voor de redactie, niet voor publicatie: Voor meer informatie over dit persbericht kunt u contact opnemen met Jenö Sebök (jeno@opendoors.nl) of Jan Heijnen (janh@od.org), tel. 0341-417844. Kijk voor meer nieuws over Oezbekistan ook op www.opendoors.nl.