Dr. Philip Jenkins is  professor in religieuze studies aan de Pennsylvania State University. Hij zegt in “The Atlantic Monthly” onder het opschrift “The Next Christianity”, dat we op een historisch kruispunt zijn aangeland dat net zo belangrijk is als de Reformatie, die in Wittenberg begon.
Rond de hele wereld groeit en verandert het Christendom op een manier, die waarnemers in het Westen vaak niet zien.

Dr. Jenkins verwacht, dat onstuimige conflicten binnen het Christendom in deze eeuw diepere sporen zullen achterlaten dan de Islam. De huidige onrust in Europese kerken herinnert aan de vooravond van de komst van de Protestantse Reformatie.
Er zijn allerlei problemen die lijken op het begin van de zestiende eeuw, met inbegrip van financiële misdrijven en seksuele losbandigheid door de geestelijkheid. Maar ook een clerikale minachting van de belangen van de leken.
In de R.K. kringen verzet men zich tegen het verbod van huwelijken door de priesters; daar wordt nu openlijk gesproken over Maarten Luther en de 95 stellingen in 1517.

Men is het er in alle kerken wel over eens, dat de Reformatie een omwenteling op alle gebieden van de samenleving tot gevolg heeft gehad; ook in de wetgeving, de economie, de opvoeding en de politiek.
Zal religie opnieuw ideologie (politieke theorie) gaan vervangen, destructieve krachten doen ontwaken en tot oorlogen leiden, terwijl het Christendom reeds bedreigd wordt door de Islam? Zal men opnieuw naar de Bijbel grijpen om naar soevereine instructies te zoeken voor het menselijk gedrag?
De arrogante houding van het Vaticaan is een uitdaging. Haar voorschriften worden als versleten ervaren. De Protestantse religie is aantrekkelijker, maar liberale roomsen hebben meer revolutionaire opvattingen.

Tegenover de woelingen op dat gebied in Europa staat de neo-orthodoxie in andere werelddelen, waar men naar het voorbeeld van de Heere Jezus wijst en al Zijn werk, beschreven in het Nieuwe Testament. Daar wordt het kwaad (de zonde) radicaal bestreden; het leidde tot een geestelijke en een sociale explosie. Dr. Jenkins zegt, dat dit verklaart waarom de christelijke gemeenschappen groeien, zoals 430 miljoen in Zuid-Amerika, 360 miljoen in Afrika, 313 miljoen in Azië en 260 miljoen in Noord-Amerika.
Regeringen zijn gekomen en gegaan, maar het Christendom is gebleven. Haar volgelingen buiten Europa kunnen in de naaste toekomst toenemen tot vijftig procent van de wereldbevolking.

Een probleem zijn de Pinkstergemeenten onder hen die tradities schuwen en Bijbelse autoriteit wensen te vervangen door “directe spirituele aanwijzingen”. Ze hebben in de U.S.A. 400 miljoen volgelingen, die geloven in “een diep persoonlijk geloof”, mysticisme, enz.
Hun gemeenten worden “profetische kerken” genoemd door hervormers, die werken in de richting van het herstel van het oorspronkelijke fundamenten. Dus terug naar de dagen van Paulus en Petrus toen de eerste gemeentes werden gesticht.
Zij hebben meer aanhangers onder de blanke dan onder de gekleurde bevolking. In een land als Brazilië worden zij tegengewerkt door de “Universal Church of the Kingdom of God”, die sommige opvattingen van de pinkstergemeenten ondersteunt. In West-Afrika worden zij gevolgd door de “Cherubim en Seraphim movement”.

Dergelijke kleinere groepen bestaan in Nigeria en Peru. Er zijn er, die er moeite mee hebben hun angst voor heksen en boze geesten op te geven. Zij zoeken hun toevlucht bij moderne medicijnen en drugs. Toch hebben ze nog belangstelling voor het bestuderen van het Nieuwe Testament, wanneer zij leiding ontvangen van zendelingen, zoals in Zambia en Oeganda, waar de apostel Paulus wordt bewonderd.
In Rwanda is conservatief Christendom duidelijk aan de winnende hand. Kenia en Liberia zijn bezig uitgesproken Protestantse landen te worden; geen plaats voor liberalisme aldus Dr. Philip Jenkins.